Voor u gelezen
Uit: Nederlands Tijdschrift voor Dermatologie & Venereologie
Dermatologsche kwakzalverij: feiten en fabels (Gedeelte van het artikel)
door W.P. Arnold
Patiënteninformatie over kruiden en kwakzalfjes
"Baat het niet, dan schaadt het niet!" is een vaak gehoorde opmerking over "natuurlijke" middeltjes, doch helaas is soms het tegenovergestelde waar. De feiten op een rijtje:
- Kruidenmiddelen en homeopathische oplossingen worden in Nederland zelden getoetst op hun werkzaamheid. Ze kunnen volop worden verkocht zonder dat de producent heeft bewezen dat ze echt genezen. Dit geldt trouwens ook voor de alternatieve producten die in een reguliere apotheek in de schappen staan! De enige garantie die u dan heeft is het ontbreken van gevaarlijke bijwerkingen.
- Kruidenmiddelen zijn vaak sterk uiteenlopend gedoseerd. Sommige middelen bevatten amper kruiden, andere juist in een hele hoge concentratie. Reguliere medicijnen bevatten altijd een vaste dosis, die op de verpakking staat aangegeven.
- Kruidenmiddelen bevatten soms wel dertig verschillende ingrediënten, vaak ook nog in wisselende hoeveelheden. Daardoor is het effect per stof onmogelijk te voorspellen.
- Kruidenmiddelen die bij gezonde mensen veilig lijken, kunnen schadelijk zijn voor zieke mensen. Zo kunnen bepaalde kruiden leiden tot een versnelde afbraak van anti-kankermiddelen in de lever, waardoor het kankergezwel een grotere kans op uitzaaiingen krijgt. Andere kruiden kunnen echter juist tot een vertraagde afbraak van deze middelen leiden, hetgeen bij de patiënt onophoudelijk diarree of zeer lage hoeveelheden witte bloedlichaampjes veroorzaakt…
- Kruidenmiddelen zélf kunnen kankerverwekkend zijn, zoals aristolochia fangchi ('Chinese herb') of leiden tot ernstige leverschade (kava).
- Uit een onderzoek van de Consumentenbond bleken preparaten met Ginkgo of Ginseng vervuild te zijn met polycyclische aromatische koolwaterstoffen, die bekend staan om hun kankerverwekkende eigenschappen. Dit was mogelijk te wijten aan een verkeerde manier van drogen van de kruiden…
- Uit onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit bleken een aantal "natuurlijke" zalfjes en kruiden tegen huidziektes verontreinigd te zijn met corticosteroïden (bijnierschorshormonen!) of zelfs arsenicum ("rattengif"). Ze werkten prima, doch doordat de patiënt niet wist wat hij gebruikte, ontstonden (levens)gevaarlijke bijwerkingen…
- 'Overdaad schaadt' is een oude wijsheid, die ook geldt voor vitamines e.d.. Wist u dat als een zwangere vrouw dagelijks een te hoge dosis vitamine A inneemt, het kind met ernstige gebreken geboren kan worden?
- Kruidenmengsels beïnvloeden soms de bloedspiegels van gewone, reguliere geneesmiddelen, waardoor deze onwerkzaam worden of juist veel bijwerkingen gaan geven. Zo beïnvloedt St. Janskruid de bloedspiegels van indinavir & nevirapine (HIV remmers), ciclosporine (onderdrukt afweer bij o.a. niertransplantaties), digoxine (tegen hartritmestoornissen) en simvastatine (cholesterolverlager)!
- Het is nog nooit wetenschappelijk aangetoond dat kruiden, vruchten of mineralen een huidverjongend effect hebben, alhoewel de cosmetische industrie dit wel met dure reclamecampagnes claimt. Het enige dat echt werkt om uw huid jong te houden is niet roken, vermijden van fel zonlicht en gezond eten…
- Last but not least: alle "natuurlijke" zalfjes met kruiden- of plantenextracten kunnen vroeg of laat aanleiding geven tot vervelende overgevoeligheidsreacties. De term '100 % natuurlijk' is dus geen garantie voor probleemloos gebruik!
Conclusie
Hoedt u voor kwakzalvers en wantrouw middeltjes die meer beloven dan uw arts. Als het echt zou werken, dan had de reguliere geneeskunde het middel al lang omarmd. En als u desondanks toch iets "natuurlijks" van buiten de apotheek wilt gebruiken, meldt dit dan altijd aan uw arts. Verwacht van hem of haar echter geen antwoord op de vraag 'of het veilig is', want de producent heeft dit zelden adequaat onderzocht. Maar uw arts is dan tenminste wel alert als u een onverklaarbare bijwerking krijgt…
Bron: o.a. Monitor, jaargang 33, no. 4., 2004; NTtdK september 2004: 24-26
_______